1994 онд Улсын багшийн их сургуулийг монгол хэл-уран зохиолын багш мэргэжлээр төгссөн. 1996 онд магистр, 2002 онд докторын зэргийг монгол хэл шинжлэлээр хамгаалсан. 1994-2002 онд болон 2009 онд УБИС-ийн Монгол судлалын сургуульд багш. 2001-2002 онд Истанбулын их сургуульд судлаач. 2002-2007 онд Индианагийн их сургуульд зочин судлаачаар тус тус ажилласан. Өдгөө: АНУ-ын Төрийн Департаментын Гадаад харилцааны дээд сургуулийн багш. Конгрессийн номын сангийн монгол номын мэргэжилтнээр ажиллаж байна.


НИЙТЛЭЛҮҮД

Хуурамч мэдээ, тролл

“Улаан талбай дээр мотоцикл үнэгүй тарааж байна” гэсэн мэдээ социализмын үед гарч гэнэ. Одоо бол хуурамч мэдээ гэх биз. Гэхдээ Зөвлөлт засгийн үед гарсан онигоо ёсоор бол үнэхээр тийм юм болохын хувьд бол болсон гэх. Гагцхүү багаахан хэдэн алдаа байсан нь нэгд Улаан талбай биш Невийн өргөн чөлөө, хоёрт, мотоцикл биш унадаг дугуй, гуравт, тараах биш хурааж авч байсан юм гэдэг.

ХАТАН БЭР

Гурван сарын найманд зориулсан Монгол бүсгүйн магтуу буюу Гурван охин төрүүлсэн Хатан бэрүүдээ алдаршуулъя

2 сарын 10-ны Бямба гарагийн өглөө, эхний салбар хуралдаанаар Түүх, шашны холбогдолтой илтгэлүүдийг хэлэлцэв. Эхний илтгэлийг АНУ-ын нэрт сэтгүүлч, сэтгүүлзүй, түүхийн холбогдолтой хэд хэдэн ном бичсэн Дианэ Волф тавилаа. Тэрбээр Чингис хаан, Елүй Чуцай хоёрын уулзалтын талаар илтгэсэн юм. Түүний илтгэл шинжлэх ухааны гэхээсээ илүү сэтгүүлзүйн уран яруу халил ихтэй, болсон үйл явдлыг сонирхолтой сайхан үүх түүх болгон өгүүлсэн шинжтэй байв.

АНУ дахь Монгол Соёлын Төвөөс Монгол улсын Элчин Сайдын Яамтай хамтран зохион байгуулдаг “Олон улсын Монгол Судлалаын Бага Хурал” 2 сарын 9-10-ны өдрүүдэд ЭСЯ болон Конгрессын Номын Сангийн байрнаа амжилттай болж өнгөрлөө.

Анх үзэхэд учир утгагүй алаан, хүчирхийллийг харуулсан мэт санагдах “Биллийг ал” (Kill Bill 1, 2) киног үзэх тутам амтшиж, найруулагч Тарантиногийн шийдэл, хэлэх гэсэн санаа, өгүүлэмж зэргийг бишрэх боллоо.

Сэтгүүлч, судлаач Д. Алтангэрэл АНУ-д аж төрөх болсоор арав илүү жил өнгөрчээ. Энэ хугацаанд тэрбээр гадаад улс оронд, ялангуяа АНУ-д гарсан Монголын холбогдолтой соёл түүхийн баримт сэлтийг цуглуулсаар байна. Ирээдүйд тэр бүгдээ эх орондоо авчрах зорилготой аж. Монгол Соёлын Төвөөс Вашингтон хотноо зохион байгуулдаг уламжлалт Монгол судлалын бага хуралд тэрбээр арвин цуглуулгынхаа нэгээхэн хэсгээр буюу Чингис хааны дүр төрх бүхий маркаар үзэсгэлэн гаргах гэж байгаа юм. Тэр талаар цөөн зүйлийг тодруулан ярилцав.

Яруу найргийн орчуулга гэгч санаан зоргоор хийчих амар ажил биш. Жирийн эхийг үгчлэн, эсхүл утгачлан буулгахад санаа нь шууд илрэх бол яруу найргийг яг тэр чигээр нь буулгавал яруу гэдэг утгаа алддаг бөгөөд харин толгой сүүл холбон шүлгийн хэмнэлийг нь хадгалан орчуулах аваас зайлшгүй үг нэмж, хасах, ойролцоо утгатай өөр үгээр орлуулах хэрэгтэй болдог. Өөрөөр хэлбэл дэндүү яруу сайхан орчуулга худлаа тал руугаа, үнэн зөв орчуулга харин сонсголонгүй тал руугаа байдаг гэсэн үг. Гэвч хэцүү байдаг гээд орчуулахгүй байна гэвэл бүр утгагүй.

Арваад жилийн өмнө нэг хошин жүжиг үзэж байсан юм. Залуус цэрэгт явах гээд, нутгийнхаа охидтой сүүлчийн удаа цүү хаяж тоглоно. Цүү шидэгч этгээд ганц л юмыг байнга сануулна: “Гол нь цүүндээ биш шүү манайхаан”. Нэг цайлган нөхөр цүү хаяж тоглож байгаа мөртлөө гол нь цүүндээ биш гээд байгааг ер ойлгохгүй: Тэгээд юундаа юм бэ, манайхаан? гээд л асуугаад байх.

Монгол хөөмийн өв АНУ-д

Яруу найрагч Долгорын Нямаа гуайн энэ сайхан шүлэг хөөмийн аялгуу болоод, франц залуугийн амнаас эгшиглэх нь нэн өвөрмөц сонстов.

Манай уншигчдын нэгээхэн хэсэг нь өдгөө Финландын нэрт эрдэмтэн Рамстедтай танилцсан буй. Түүний Монголд аялсан сонирхолтой тэмдэглэлийг “Дорно этгээдэд долоон удаа” нэрээр монгол хэлнээ орчуулан гаргаад удаагүй байна. Одоо тэгвэл та бүхэндээ нэрт монголч эрдэмтэн Поппегийн “Дуртгал”-ыг өргөн барихад бэлэн боллоо.

Болор дуран 2.0 авч суулгалаа. Дажгүй шүү. Тун зөв засаад байна.Өмнө бас тиймэрхүү програм хэрэглэж үзэж л байлаа. Зарим үгийг буруу засаад байдаг юм. Болор дурангаас одоогоор миний бие алдаа олж хараагүй л байна. Тэгээд үсгийн дүрмийн талаар, үсгийн дүрмийн талаарх иргэдийн санаа бодлын талаар жаал бодон суулаа.

Монгол Улсын Ардын жүжигчин, морин хуурч Цэндийн Батчулуун хоёр жилийн өмнөх яг энэ өдөр буюу 2015 оны 2 сарын долооноо тэнгэрийн оронд заларчээ.

Бидний багад эцэг эхчүүд ном их уншлаа гэж загнадаг байж билээ. Ялангуяа орондоо ном аваад шургавал нүд муудна хэмээнэ. Тэгэх тусам нь улам л уншдаг байлаа. Идэхийг хориглосон жимс хамгийн амттай нь байдаг гэгч л болж байж дээ, одоо бодоход. Арван таван наст капитан, Капитан Грантын хүүхдүүд, Монте Кристо гүн, Морь унасан толгойгүй хүн гэж адал явдал хөөж, овоо хөөрхөн хүүхэд шиг эхэлснээ Ги де Мопассаны өгүүллэгүүд, Бальзак, Хюгог хүртэл уншчихдаг байлаа.

Саяхан Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз Ц. Оюундарийн бүтээл “Дүрвэгсдийн жимээр” хэмээх баримтат кино толилуулав. Уг кинонд хэдэнтээ дурдагдсан, бичлэг яриа нь мөн гарсан Жамбалдорж ламтанд миний бие 2009 онд золгон, бичил ярилцлага авч байсан юм. Тэгэхэд ламтан зуун насыг зооглоод байлаа. Өдгөө монголчууд АНУ-д олон болсон боловч төмөр хөшигний үед яг тусгаар тогтносон Монгол улсаас ирсэн хүн гэвэл хэдий шууд ирээгүй боловч Дилав хутагт, Жамц гуай хийгээд энэхүү Жамбалдорж лам нар л байлаа. Тиймээс энэ хүний яриа бол АНУ дахь монголчуудын анх үеийн түүх болох юм. Энэ уулзалтаас хойш гурван жилийн дараа ламтан 103 насандаа жанч халсан билээ. Ингээд 2009 онд уулзаж ярилцсан тэрхүү сурвалжилгаа та бүхэнд хүргэж байна.

АНУ дахь Монгол Соёлын Төвөөс Элчин Сайдын Яамтай хамтран Вашингтон хотноо жил тутам Олон Улсын Монгол судлалын бага хурал зохион байгуулсаар арван жилийн нүүрийг үзжээ.

Ачаалж байна ...